Hướng dẫn mua bán BITCOIN chi tiết => Bấm vào đây
Tải app VNPAY nhận ngay 50.000 vào ví => Bấm vào đây
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM - 1945
A. Kiến thức
cần nhớ:
1.
Tác giả:
- Là nhà thơ chiến sĩ trưởng
thành trong kháng chiến chống Mỹ.
- Thơ Hữu Thỉnh ấm áp tình người và giàu sức
gợi cảm.Ông viết nhiều và hay về con người, cuộc sống ở nông thôn về mùa thu.
- Có nhiều tập thơ, trường ca
nổi tiếng.
- Hiện là Chủ tịch Hội nhà văn
Việt Nam.
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác:
+ 1977, in lần đầu trên báo văn nghệ, in lại
nhiều lần trong các tập thơ.
+ Rút từ tập “Từ chiến hào đến
thành phố”, NXB Văn học, Hà Nội, 1991
b. Thể thơ: Năm tiếng - ngũ ngôn
c. Phương thức biểu đạt: trữ
tình kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
Sang Thu
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Gió chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
Hữu Thỉnh
Phả vào trong gió se
Gió chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
Hữu Thỉnh
B. Phân tích bài thơ:
* Giới
thiệu:
Mùa
thu không chỉ làm rung động lòng thi nhân mà còn đem đến cho ta những xúc cảm
nhẹ nhàng, êm ái gợi nhiều thương nhớ bâng khuâng…. Thường thường, các nhà thơ
chỉ cảm nhận về mùa thu ở một số hình ảnh tiêu biểu như sắc trời xanh ngắt,
gió thu se lạnh và màu vàng tượng trưng cho mùa thu. Ở một số thi nhân có
thêm những cảm nhận riêng: với Xuân Diệu là : “Rặng liễu đìu hiu đứng chịu
tang…, với Lưu Trọng Lư là tiếng lá kêu xào xạc và tiếng chân con nai vàng đạp
trên lá vàng khô, với Nguyễn Đình Thi là hương cốm đầu mùa…. Nét đặc biệt của
Hữu Thỉnh trong bài thơ này là nhà thơ đã cảm nhận cái thời khắc sang thu bằng
cả một hệ thống hình ảnh thiên nhiên qua nhiều yếu tố và bằng nhiều giác quan
với sự rung động thật tinh tế. Mười hai câu thơ ngắn mà có đến mười hình ảnh
thiên nhiên được nói đến lúc đất trời chuyển sang thu: hương ổi, gió se, sương,
sông, chim, mây, nắng, mưa, sấm và cuối cùng là hàng cây đứng tuổi. Toàn là
những hình ảnh gần gũi, quen thuộc đối với mỗi người chúng ta và điều này làm
cho bài thơ dễ đến với người đọc. Nhưng điều quan trọng nhất chính là sự cảm
nhận tinh tế của ông đối với từng hiện tượng thiên nhiên lúc giao mùa và những
rung động ấy đã lan truyền sang ta như một tiếng nói đồng điệu.
* Khổ 1: Là
những cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của đất trời.
a.Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô
hình (hương, gió), mờ ảo (sương chùng chình), nhỏ hẹp và gần (ngõ) => Đó là
những cảm nhận rất riêng của nhà thơ.
- Đầu tiên là sự cảm nhận về hương vị. Cái
hương ổi chín thường khó đọng lại trong những cơn gió nồm nam thổi mạnh của mùa
hè, giờ đây bỗng “phả vào trong gió se”, đem đến hương vị dịu ngọt, đằm thắm
của mùa thu khiến nhà thơ ngạc nhiên đến ngỡ ngàng trước sự thay đổi của thiên
nhiên.Từ “phả” là động từ mạnh diễn tả mùi hương ổi thơm nồng
nàn lan toả. Gió se là gió nhẹ, khô và hơi lạnh – gió của mùa thu, gió báo hiệu
mùa thu đã đến. Gió se mang theo hương ổi của đồng quê. Nhận ra trong gió có
hương ổi là cảm nhận tinh tế của một người sống giữa đồng quê và nhà thơ đã đem
đến cho ta một tín hiệu mùa thu dân dã mà thi vị, ông đã phát hiện ra một nét
đẹp thật đáng yêu của mùa thu vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.
- Trong “Sang thu”, dấu hiệu
đầu thu là hương ổi, làn gió và sương thu. Nhưng không phải là “sương thu man
mác đầu ghềnh” của Tản Đà mà là : “Sương chùng chình qua ngõ”- một hình ảnh
lung linh huyền ảo. Không còn là những hạt sương mà đã là một màn sương mỏng
nhẹ trôi, đang chuyển động chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm. “Chùng chình”là từ
láy gợi hình diễn tả hành động chậm chạp như là cố ý chậm lại. Nhà thơ đã thổi
hồn vào câu thơ khiến cho màn sương thu chứa đầy tâm trạng, như người đi còn
vương vấn, ngập ngừng khi qua ngõ nhà ai……
b. Con ngêi( nhà thơ).
- Cảm nhận phút giao mùa sang thu là sự ngỡ
ngàng. Do ngỡ ngàng nên cả khứu giác, cả xúc giác và thị giác đều như mách bảo
thu về mà vẫn chưa thể tin, chưa dám chắc. Từ “hình như” là sự phỏng đoán nửa
tin, nửa ngờ, là cái ngỡ ngàng, ngạc nhiên trong cái cảm xúc bâng khuâng, xao
xuyến của thi sĩ. Qua đó, ta hiểu tâm hồn nhà thơ nhạy cảm, yêu thiên nhiên,
yêu hương thu với tình yêu tha thiết.
*khổ 2: Nhưng rồi mùa thu dần dần đến và hiện ra ngày
càng rõ hơn trước mắt nhà thơ
- Sự
vận động của h/a thiên nhiên trong thời khắc chuyển mùa được cụ thể hoá bằng
những đổi thay của vạn vật. Sông lúc sang thu không còn cuộn chảy
dữ dội như những ngày hè mưa lũ, mà êm ả dềnh dàng như đang lắng lại, đang trầm
xuống. Một chữ “dềnh dàng” mà nói lên được cái dáng vẻ khoan
thai, thong thả của con sông mùa thu, ngỡ như nó được nghỉ ngơi thoải mái khi
mùa nước lũ cuồn cuộn đã đi qua.
- Đối lập với hình ảnh đó là hình ảnh đàn chim bắt đầu vội vã bay
về tổ lúc hoàng hôn. Từ bắt đầu” trong ý thơ được dùng rất độc đáo “bắt đầu vội
vã” chứ không phải là “đang vội vã”. Phải tinh tế lắm, yêu và gần gũi với thiên
nhiên lắm mới nhận ra được sự bắt đầu trong những cánh chim bay.
- Cánh chim trời vội vã bay đi,
“có đám mây mùa hạ” còn vương
lại. Và mây lưu luyến bắc chiếc cầu:
“Vắt nửa mình sang thu”.
Một liên tởng thú vị, một hình
ảnh đầy chất thơ. Người ta thường nói: khăn vắt vai, con đường mòn vắt ngang
sườn núi….Hữu Thỉnh điểm vào bức tranh thu của mình một hình ảnh mới mẻ, gợi
cảm: hai nửa của một đám mây thuộc về hai mùa. Không phải vẻ đẹp của mùa hạ
cũng chưa hẳn là vẻ đẹp của mùa thu mà đó là vẻ đẹp của thời khắc giao mùa được
sáng tạo từ một hồn thơ tinh tế và nhạy cảm đang say thời khắc giao mùa
này.Trong “chiều sông thương”, ông cũng có một câu thơ tương tự về cách viết: Đám
mây trên Việt Yên. Rủ bóng về Bố Hạ.”
c.
Khúc giao mùa của không gian và thời gian khi sang thu còn được thể hiện ở
chiều sâu suy ngẫm trong khổ cuối.
-
Khổ cuối nói về những biến chuyển của nắng, mưa, sấm trong lúc giao mùa với
những nhận xét tinh tế của môộ người am hiểu tường tận các hiện tượng thời tiết
này:
Vẫn còn bao
nhiêu nắng
Đã vơi dần
cơn mưa
+Lại thêm một sự đối lập: nắng
vẫn còn nhưng mưa đã vơi dần. Mùa thu nắng sẽ nhạt dần, nhưng lúc giao
mùa, nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng. Những ngày sang thu, đã ít đi những
cơn mưa rào ào ạt vàcũng bớt đi những tiếng sấm bất ngờ thường chỉ có trong mùa
hạ. Các từ ngữ : “vẫn còn – đã vơi dần – cũng bớt bất ngờ” vừa cho thấy, vẫn
còn đó dấu ấn, vẫn còn đó dư âm của mùa hạ. Nhưng tất cả đã đi vào chừng mực,
vào thế ổn định mang nét đặc trưng của mưa nắng phút giao mùa sang thu. Những
câu thơ vừa tả cảnh, vừa kín đáo bộc lộ cảm xúc giao mùa của lòng người trong
mối luyến giao thấm quyện với thiên nhiên.
+ Bài thơ khép lại bằng hai dòng thơ hàm chứa ý
nghĩa:
Sấm cũng bớt
bất ngờ
Trên hàng
cây đứng tuổi
Hai dòng cuối bài có hai tầng ý nghĩa: tả thực và ẩn dụ - gợi
ta liên tưởng đến một tầng ý nghĩa khác – ý nghĩa về con người và cuộc sống.
Những tiếng sấm bất ngờ của mùa hạ đã bớt đi lúc sang thu (cũng có thể hiểu:
hàng cây không còn bị bất ngờ, bị giật mình vì tiếng sấm nữa), nhưng đó còn là
những vang động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. Và hàng cây đứng tuổi
ở đây vừa gợi lên hình ảnh những hàng cây không phải là còn non, vừa gợi tả
những con người từng trải đã từng vượt qua những khó khăn, những thăng trầm của
cuộc đời. Qua đó, con người càng trở nên vững vàng.
Hai
câu kết đã khép lại bài thơ vừa là hình ảnh thiên nhiên sang thu, vừa là suy
nghĩ chiêm nghiệm về bản thân, về con người, về đât nước. Nó vừa trang nghiêm
chững chạc, vừa bâng khuâng khiêm nhường nhưng cũng đầy tự hào kiêu hãnh. Chính
nhà thơ Hữu Thỉnh tâm sự: với hình ảnh này, ông muốn gửi gắm suy nghĩ của mình:
khi con người đã từng trải thì cũng vững vàng hơn trước những tác động bất
thường của ngoại cảnh, của cuộc đời (1). Bài thơ kết thúc, nhưng dư vị vẫn còn
để người đọc tiếp tục nghĩ suy thêm về cái điều nhà thơ tâm sự.
C.
Câu hỏi luyện tập:
C©u 1: Bằng đoạn văn khoảng 8 câu, hãy phân tích sự cảm
nhận tinh tế của nhà thơ về biến chuyển trong không gian lúc sang thu ở khổ
thơ:
Bỗng nhận ra hương ổi.
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
(Sang thu - Hữu Thỉnh)
Gợi ý:
a. Về
hình thức: trình bày bài tập bằng một đoạn văn ngắn khoảng 8 câu, có thể
dùng đoạn diễn dịch, quy nạp hoặc tổng hợp – phân tích - tổng hợp.
-
Đoạn văn diễn đạt mạch lạc, tự nhiên, không mắc lỗi về diễn đạt.
b. Về
nội dung:
-
Phân tích để thấy biến chuyển trong không gian được nhà thơ cảm nhận tinh tế
qua hương ổi chín đậm, nồng nàn phả vào gió se, lan toả trong không gian và qua
làn sương mỏng “chùng chình” chuyển động chầm chậm, nhẹ nhàng đầu ngõ, đường
thôn.
-
Trạng thái cảm giác về mùa thu đến của nhà thơ được diễn tả ở các từ “bỗng,
hình như” mở đầu và kết thúc khổ thơ, đó là sự ngạc nhiên thú vị như còn chưa
tin hẳn, là tâm trạng ngỡ ngàng bâng khuâng, xao xuyến của một hồn thơ.
C©u 2 : Viết đoạn v¨n khoảng 6 câu trình bày cách
hiểu của em về hai câu thơ cuối bài “sang thu” (Hữu Thỉnh):
Sấm cũng bớt bất ngờ.
...........
Trên hàng cây đứng tuổi”.
Gợi ý:
Trong đoạn văn này người viết cần trình bày được cách hiểu hai câu thơ
cả về nghĩa cụ thể và về nghĩa ẩn dụ.
-
Tầng nghĩa cụ thể - nghĩa tường minh diễn tả ý: sang thu, mưa ít đi, sấm cũng
bớt. Hàng cây không còn bị giật mình vì những tiếng sấm bất ngờ nữa. Đó là hiện
tượng tự nhiên.
-
Tầng nghĩa thứ hai (ẩn dụ): suy ngẫm của nhà thơ về dân tộc, về con người: khi
đã từng trải, con người đã vững vàng hơn trước những tác động bất ngờ của ngoại
cảnh, của cuộc đời.
C©u 3: Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp
của hình ảnh “đám mây mùa hạ” trong khổ thơ :
Sông được lúc dềnh dàng.
Chim bắt đầu vội vã.
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”.
Gợi ý:
Đoạn
văn có thể gồm các ý:
- H×nh ảnh được cảm nhận tinh tế kết hợp trí tưởng
tượng bay bổng của nhà thơ.
-
Diễn tả hình ảnh đám mây mùa hạ còn sót lại trên bầu trời thu trong xanh, mỏng,
kéo dài nhẹ trôi rất hững hờ như còn vương vấn, lưu luyến không nỡ rời xa, cảnh
có hồn.
- Đó
là hình ảnh gợi cảm giác giao mùa, hạ đã qua mà thu chưa đến hẳn.
Liên quan (Diemchuantuyensinh.com)
>> Xem điểm chuẩn vào lớp 10 cả nước
>> Xem thống kê điểm chuẩn lớp 10 hàng năm
Lớp 9, Ngữ văn, Ngữ văn 9, ôn thi, Văn mẫu, Văn mẫu, lớp 9, Ngữ văn, Ngữ Văn 9, Ôn thi, ôn thi vào 10,
>> Xem thống kê điểm chuẩn lớp 10 hàng năm
Lớp 9, Ngữ văn, Ngữ văn 9, ôn thi, Văn mẫu, Văn mẫu, lớp 9, Ngữ văn, Ngữ Văn 9, Ôn thi, ôn thi vào 10,
Tải app VNPAY nhận ngay 50.000 vào ví => Bấm vào đây
-->Kiếm tiền trên điện thoại->bấm vào đây
--> Đào coin Renec miễn phí, Bấm vào đây để kiếm tiền
0 comments Blogger 0 Facebook
Post a Comment